سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

41

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

ابن ادريس عليه الرحمة از فروش دين به غير مديون منع فرموده است ولى مشهور آن را صحيح مىدانند . شارح ( ره ) مىفرماين : مستند ابن ادريس ( ره ) دليلى است كه از افاده مدعايش قاصر مىباشد و نيز متمسك به تقسيمى شده كه حاصر و شامل تمام اقسام نيست ولى همانطورى كه مرحوم مصنف فرموده مشهور بيع دين را بطور مطلق صحيح مىدانند چه خريدار آن مديون بوده و چه ديگرى باشد و مدرك ايشان عموم ادلّه جواز بيع و مشروعيّت آن مىباشد . قوله : استنادا الى دليل قاصر و تقسيم غير حاصر : ظاهرا [ تقسيم غير حاصر ] عطف تفسير براى [ دليل قاصر ] مىباشد و حاصل فرموده ابن ادريس در اين مسئله طبق فرموده شارح در حاشيه كتاب چنين است : مبيع يا عين معيّن خارجى است يا كلّى در ذمّه مىباشد . در صورت اول از دو حال خارج نيست : يا عين و متاعى است كه در خارج مشاهده مىشود كه در اين فرض نيازى به توصيف ندارد و يا غير مشاهد بوده كه در صحت بيعش محتاج به توصيف مىباشيم يعنى لازم است جنس و وصف مرغوب و مطلوب در آن را كه قيمت متاع به وجود و عدم آنها متفاوت مىشود ذكر نمايند و اين همان مورد بيع خيار رؤيت است . و اما در صورت دوم كه مبيع كلى در ذمّه باشد عبارتست از بيع سلف و سلم كه در آن لازم است وصف خاص و مدت تسليم ذكر گردد با توجه به اين مقدمات اكنون مىگوئيم [ دين ] نه از مصاديق عين